Νέα ευρωζώνη = Γερμανική ηγεμονία;
Δημοσιεύτηκε: 29 Νοέμ 2011, 18:13
Οι μάσκες έπεσαν.
Τα ψέματα τελείωσαν, οι μάσκες έπεσαν και τα πραγματικά πρόσωπα αποκαλυφτήκαν.
Είναι δυο χρόνια τώρα, που η Ελλάδα, διασύρεται παγκοσμίως για το πρόβλημα του δημοσίου χρέους της. Δεν θα πω ότι εμείς οι Έλληνες δεν φταίξαμε. Σίγουρα μας αναλογεί ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Στους πολιτικούς λίγο μεγαλύτερο ως υποκειμενική ευθύνη για όσα έκαναν και στον απλό κόσμο μια αντικειμενική ευθύνη για το ότι εξέλεξε τους πολιτικούς, γιατί έκανε συνδιαλλαγές μαζί τους κάτω από το τραπέζι, γιατί επέτρεψε και στους λοιπούς επίορκους κρατικούς υπαλλήλους, προμηθευτές του δημοσίου, φοροφυγάδες κτλ να κλέβουν για δεκαετίες τώρα το δημόσιο χρήμα, χωρίς κανείς να διαμαρτύρεται.
Σίγουρα η Ελλάδα είναι υπεύθυνη για ότι έπαθε, αλλά τελικά η ιστορία την δικαίωσε για όσον αφορά το πρόβλημα της Ε.Ε. Τα χρέη όλων των κρατών «σκάνε» το ένα μετά το άλλο και κάνουν πλέον ολοφάνερο ότι υπάρχει πρόβλημα στην αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης. Η Ελλάδα με τα προβλήματα της ήταν απλώς ο προπομπός που ανέδειξε το ευρωπαϊκό πρόβλημα, ένα πρόβλημα διαφορετικό από εκείνο της κακοδιαχείρισης των δημοσίων οικονομικών της Ελλάδος.
Το πρόβλημα είναι το χάσμα ανταγωνιστικότητας και η δύσκολη αρμονική συνύπαρξη κρατών με πολύ διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες μέσα σε μια νομισματική ένωση. Το αποτέλεσμα ήταν διαμετρικά αντίθετο από εκείνο που ήλπιζαν οι μεγάλοι ηγέτες που οραματίστηκαν χρόνια πριν την Ενωμένη Ευρώπη, ότι δηλαδή οι πλούσιες χώρες με τη μεγάλη παραγωγή θα «τραβούσαν» προς τα πάνω κατά κάποιο τρόπο τις φτωχές. Η ιστορία απέδειξε τελικά, ότι αυτό το πρωτότυπο μόρφωμα ένωσης κρατών (δεν υπήρξε ποτέ κάτι παρόμοιο στην οικονομική ιστορία) κατέληξε στο να κάνει την πλούσια χώρα, πιο πλούσια και την φτωχή, φτωχότερη. Ο πλούσιος και παραγωγικός βορράς της Ευρώπης αύξησε την παραγωγή του και τις εξαγωγές του προς τις μεσογειακές χώρες, οι οποίες χάνοντας θέσεις ανταγωνιστικότητας, μετατράπηκαν σε χώρες καταναλωτή που κατανάλωναν δανειζόμενες από την ευρωπαϊκή διατραπεζική αγορά.
Φταίνε οι μεσογειακές χώρες; Ίσως ναι. Μπορούμε να τους επιρρίψουμε ευθύνες ότι δεν «έτρεξαν» όσο έπρεπε; Ίσως ναι. Να τις τιμωρήσουμε; ΓΙΑΤΙ;
Τιμωρείς ποτέ έναν αθλητή γιατί δεν κατάφερε να τρέξει τόσο γρήγορα όσο έπρεπε; Και μόνο ότι προσπάθησε να αγωνιστεί σε μια κατηγορία μεγαλύτερη από αυτή που θα μπορούσε είναι «προς τιμήν» του. Το ότι ο πυγμάχος επέλεξε να αγωνιστεί σε μεγαλύτερη κατηγορία από αυτή που θα μπορούσε με άνεση να κερδίσει, δεν πρέπει να θεωρείται κατακριτέο. Το αντίθετο ίσως. Και το έκανε έχοντας επίγνωση ότι μπορεί στο τέλος να φάει το ξύλο της ζωής του.
Η Ελλάδα όπως κάθε αδύναμη οικονομικά χώρα της Ευρωζώνης, μπήκε στο κοινό νόμισμα γνωρίζοντας το ρίσκο (σε επίπεδο ηγεσίας τουλάχιστον). Και τώρα που τα πράγματα δεν πήγαν καλά, ανέλαβε την ευθύνη της ζημιάς με αξιοπρέπεια. Και τη φορολογία κατάπιε, και την περικοπή των δώρων Πάσχα και Χριστουγέννων, και την άνοδο του ΦΠΑ και των τελών κυκλοφορίας, την βενζίνη από 1€ το λίτρο σε 1,65€ και πολλά άλλα φορολογικά μέτρα και την ανεργία στο 18% με προοπτικές περεταίρω αύξησης. Και όλα αυτά γιατί ο κόσμος είναι πεπεισμένος ότι έσφαλε και ότι πρέπει να επανορθώσει. Όχι να τιμωρηθεί, άλλα να επανορθώσει. Να πράξει επιτέλους το σωστό. Να μην ζει με ελλείμματα.
Η Ε.Ε. αρχικά έδειξε (και κούναγε) το δάχτυλο προς την Ελλάδα. Σύντομα κατάλαβε ότι δεν φταίει η Ελλάδα άλλα ότι το αρχικό σχέδιο του Ευρώ, δεν δουλεύει όπως αναμένονταν. Η κρυφή ελπίδα που διατηρούσε η Ε.Ε. ότι το νόμισμα θα έφερνε την πολιτική ένωση στην Ευρώπη δεν μπορούσε να υπάρχει πια. Είναι πλέον ολοφάνερο ότι έπρεπε να είχε γίνει το ανάποδο. Η Ευρώπη ανυπομονούσε όμως, για το κοινό νόμισμα και κυρίως ανυπομονούσε το κεφάλαιο. Έτσι οδηγηθήκαμε σήμερα από την Ευρώπη των λαών, στην Ευρώπη των τραπεζιτών. Οι σημερινοί ηγέτες παλεύουν με ημίμετρα να διατηρήσουν αυτό που αποδείχθηκε το μεγαλύτερο λάθος της Ευρώπης: το ενιαίο νόμισμα χωρίς την πολιτική ενοποίηση. Ένα κοινό νόμισμα χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης.
Η Γερμανία παρουσίασε ένα σχέδιο που -όπως ισχυρίζεται η ίδια- θα είναι το πρώτο βήμα προς την πολιτική ενοποίηση της Ε.Ε. Μόνο που -κατά την ταπεινή μου γνώμη- σε αυτό της το σχέδιο η Γερμανία, δεν έχει στο μυαλό της την ένωση της Ευρώπης, άλλα τον οικονομικό έλεγχο της Ευρώπης από την ίδια. Η Γερμανία, την στιγμή ακριβώς που οι μισές χώρες της Ευρωζώνης βρίσκονται σε κίνδυνο χρεοκοπίας και με την πλάτη στον τοίχο, είχε τη λαμπρή ιδέα να κατασκευάσει ένα καινούργιο Σύμφωνο για το Ευρώ στο οποίο η ίδια αποκτά αυξημένες αρμοδιότητες στο να εγκρίνει (και να καταρτίζει προφανώς) τους προϋπολογισμούς αυτών των κρατών. Οι μάσκες έπεσαν και η Γερμανία απέδειξε ότι είναι ένα κράτος ακόμα αρκετά εθνοκεντρικό. Θέλει να συντονίζει μόνη της (και προς όφελός της ίσως;) τη δημοσιονομική πολιτική της Ευρωζώνης παρακάμπτοντας τα όργανα της Ε.Ε. την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ίσως είναι το αρμόδιο όργανο που θα πρέπει να αποκτήσει αυξημένες αρμοδιότητες σε αυτήν την νέα Ευρωζώνη.
Η Γερμανία δεν θέλει με κανέναν τρόπο να αναλάβει το ελάχιστο κόστος από την ζημιά που έχει συμβεί στην Ευρωζώνη. Μιλάμε δηλαδή για μια χώρα η οποία παρόλο που γνώριζε το ρίσκο (το ίδιο ρίσκο για το οποίο η Βρετανία επέλεξε να μην υιοθετήσει το κοινό νόμισμα) και παρόλο που ωφελήθηκε από το ευρώ τα προηγούμενα 10 έτη μέσω της αύξησης των εξαγωγών της εις βάρος της παραγωγής των φτωχότερων κρατών, τώρα δεν θέλει να αναλάβει και αυτή ένα μέρος από τη ζημιά που η ίδια η αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης δημιούργησε.
Αντί αυτού, η Γερμανία δείχνει προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις καταστάσεις προς όφελος της και με εκβιασμούς να αποκτήσει αυτό που ήθελε και πριν από 70 χρόνια και δεν κατάφερε μέσω των όπλων: Την ηγεμονία της στην Ευρώπη.
Τα ψέματα τελείωσαν, οι μάσκες έπεσαν και τα πραγματικά πρόσωπα αποκαλυφτήκαν.
Είναι δυο χρόνια τώρα, που η Ελλάδα, διασύρεται παγκοσμίως για το πρόβλημα του δημοσίου χρέους της. Δεν θα πω ότι εμείς οι Έλληνες δεν φταίξαμε. Σίγουρα μας αναλογεί ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Στους πολιτικούς λίγο μεγαλύτερο ως υποκειμενική ευθύνη για όσα έκαναν και στον απλό κόσμο μια αντικειμενική ευθύνη για το ότι εξέλεξε τους πολιτικούς, γιατί έκανε συνδιαλλαγές μαζί τους κάτω από το τραπέζι, γιατί επέτρεψε και στους λοιπούς επίορκους κρατικούς υπαλλήλους, προμηθευτές του δημοσίου, φοροφυγάδες κτλ να κλέβουν για δεκαετίες τώρα το δημόσιο χρήμα, χωρίς κανείς να διαμαρτύρεται.
Σίγουρα η Ελλάδα είναι υπεύθυνη για ότι έπαθε, αλλά τελικά η ιστορία την δικαίωσε για όσον αφορά το πρόβλημα της Ε.Ε. Τα χρέη όλων των κρατών «σκάνε» το ένα μετά το άλλο και κάνουν πλέον ολοφάνερο ότι υπάρχει πρόβλημα στην αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης. Η Ελλάδα με τα προβλήματα της ήταν απλώς ο προπομπός που ανέδειξε το ευρωπαϊκό πρόβλημα, ένα πρόβλημα διαφορετικό από εκείνο της κακοδιαχείρισης των δημοσίων οικονομικών της Ελλάδος.
Το πρόβλημα είναι το χάσμα ανταγωνιστικότητας και η δύσκολη αρμονική συνύπαρξη κρατών με πολύ διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες μέσα σε μια νομισματική ένωση. Το αποτέλεσμα ήταν διαμετρικά αντίθετο από εκείνο που ήλπιζαν οι μεγάλοι ηγέτες που οραματίστηκαν χρόνια πριν την Ενωμένη Ευρώπη, ότι δηλαδή οι πλούσιες χώρες με τη μεγάλη παραγωγή θα «τραβούσαν» προς τα πάνω κατά κάποιο τρόπο τις φτωχές. Η ιστορία απέδειξε τελικά, ότι αυτό το πρωτότυπο μόρφωμα ένωσης κρατών (δεν υπήρξε ποτέ κάτι παρόμοιο στην οικονομική ιστορία) κατέληξε στο να κάνει την πλούσια χώρα, πιο πλούσια και την φτωχή, φτωχότερη. Ο πλούσιος και παραγωγικός βορράς της Ευρώπης αύξησε την παραγωγή του και τις εξαγωγές του προς τις μεσογειακές χώρες, οι οποίες χάνοντας θέσεις ανταγωνιστικότητας, μετατράπηκαν σε χώρες καταναλωτή που κατανάλωναν δανειζόμενες από την ευρωπαϊκή διατραπεζική αγορά.
Φταίνε οι μεσογειακές χώρες; Ίσως ναι. Μπορούμε να τους επιρρίψουμε ευθύνες ότι δεν «έτρεξαν» όσο έπρεπε; Ίσως ναι. Να τις τιμωρήσουμε; ΓΙΑΤΙ;
Τιμωρείς ποτέ έναν αθλητή γιατί δεν κατάφερε να τρέξει τόσο γρήγορα όσο έπρεπε; Και μόνο ότι προσπάθησε να αγωνιστεί σε μια κατηγορία μεγαλύτερη από αυτή που θα μπορούσε είναι «προς τιμήν» του. Το ότι ο πυγμάχος επέλεξε να αγωνιστεί σε μεγαλύτερη κατηγορία από αυτή που θα μπορούσε με άνεση να κερδίσει, δεν πρέπει να θεωρείται κατακριτέο. Το αντίθετο ίσως. Και το έκανε έχοντας επίγνωση ότι μπορεί στο τέλος να φάει το ξύλο της ζωής του.
Η Ελλάδα όπως κάθε αδύναμη οικονομικά χώρα της Ευρωζώνης, μπήκε στο κοινό νόμισμα γνωρίζοντας το ρίσκο (σε επίπεδο ηγεσίας τουλάχιστον). Και τώρα που τα πράγματα δεν πήγαν καλά, ανέλαβε την ευθύνη της ζημιάς με αξιοπρέπεια. Και τη φορολογία κατάπιε, και την περικοπή των δώρων Πάσχα και Χριστουγέννων, και την άνοδο του ΦΠΑ και των τελών κυκλοφορίας, την βενζίνη από 1€ το λίτρο σε 1,65€ και πολλά άλλα φορολογικά μέτρα και την ανεργία στο 18% με προοπτικές περεταίρω αύξησης. Και όλα αυτά γιατί ο κόσμος είναι πεπεισμένος ότι έσφαλε και ότι πρέπει να επανορθώσει. Όχι να τιμωρηθεί, άλλα να επανορθώσει. Να πράξει επιτέλους το σωστό. Να μην ζει με ελλείμματα.
Η Ε.Ε. αρχικά έδειξε (και κούναγε) το δάχτυλο προς την Ελλάδα. Σύντομα κατάλαβε ότι δεν φταίει η Ελλάδα άλλα ότι το αρχικό σχέδιο του Ευρώ, δεν δουλεύει όπως αναμένονταν. Η κρυφή ελπίδα που διατηρούσε η Ε.Ε. ότι το νόμισμα θα έφερνε την πολιτική ένωση στην Ευρώπη δεν μπορούσε να υπάρχει πια. Είναι πλέον ολοφάνερο ότι έπρεπε να είχε γίνει το ανάποδο. Η Ευρώπη ανυπομονούσε όμως, για το κοινό νόμισμα και κυρίως ανυπομονούσε το κεφάλαιο. Έτσι οδηγηθήκαμε σήμερα από την Ευρώπη των λαών, στην Ευρώπη των τραπεζιτών. Οι σημερινοί ηγέτες παλεύουν με ημίμετρα να διατηρήσουν αυτό που αποδείχθηκε το μεγαλύτερο λάθος της Ευρώπης: το ενιαίο νόμισμα χωρίς την πολιτική ενοποίηση. Ένα κοινό νόμισμα χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης.
Η Γερμανία παρουσίασε ένα σχέδιο που -όπως ισχυρίζεται η ίδια- θα είναι το πρώτο βήμα προς την πολιτική ενοποίηση της Ε.Ε. Μόνο που -κατά την ταπεινή μου γνώμη- σε αυτό της το σχέδιο η Γερμανία, δεν έχει στο μυαλό της την ένωση της Ευρώπης, άλλα τον οικονομικό έλεγχο της Ευρώπης από την ίδια. Η Γερμανία, την στιγμή ακριβώς που οι μισές χώρες της Ευρωζώνης βρίσκονται σε κίνδυνο χρεοκοπίας και με την πλάτη στον τοίχο, είχε τη λαμπρή ιδέα να κατασκευάσει ένα καινούργιο Σύμφωνο για το Ευρώ στο οποίο η ίδια αποκτά αυξημένες αρμοδιότητες στο να εγκρίνει (και να καταρτίζει προφανώς) τους προϋπολογισμούς αυτών των κρατών. Οι μάσκες έπεσαν και η Γερμανία απέδειξε ότι είναι ένα κράτος ακόμα αρκετά εθνοκεντρικό. Θέλει να συντονίζει μόνη της (και προς όφελός της ίσως;) τη δημοσιονομική πολιτική της Ευρωζώνης παρακάμπτοντας τα όργανα της Ε.Ε. την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ίσως είναι το αρμόδιο όργανο που θα πρέπει να αποκτήσει αυξημένες αρμοδιότητες σε αυτήν την νέα Ευρωζώνη.
Η Γερμανία δεν θέλει με κανέναν τρόπο να αναλάβει το ελάχιστο κόστος από την ζημιά που έχει συμβεί στην Ευρωζώνη. Μιλάμε δηλαδή για μια χώρα η οποία παρόλο που γνώριζε το ρίσκο (το ίδιο ρίσκο για το οποίο η Βρετανία επέλεξε να μην υιοθετήσει το κοινό νόμισμα) και παρόλο που ωφελήθηκε από το ευρώ τα προηγούμενα 10 έτη μέσω της αύξησης των εξαγωγών της εις βάρος της παραγωγής των φτωχότερων κρατών, τώρα δεν θέλει να αναλάβει και αυτή ένα μέρος από τη ζημιά που η ίδια η αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης δημιούργησε.
Αντί αυτού, η Γερμανία δείχνει προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις καταστάσεις προς όφελος της και με εκβιασμούς να αποκτήσει αυτό που ήθελε και πριν από 70 χρόνια και δεν κατάφερε μέσω των όπλων: Την ηγεμονία της στην Ευρώπη.