Ο καπνός, το τσιγάρο και άλλα...
Δημοσιεύτηκε: 13 Σεπ 2012, 00:55
Αγαπητοί μου φίλοι,
Ήταν το λιγότερο που μπορούσα να κάνω για τους φίλους μου που καπνίζουν. Σαν παλιός καπνιστής βέβαια γνωρίζω πως στους περισσοτέρους από το ένα αυτί θα μπει (η μάλλον από το ένα μάτι ¨-)) και από το άλλο θα βγει διότι ο εγωισμός και ο εθισμός ενός καπνιστή είναι απερίγραπτος (μιλάω εκ πείρας). Έτσι θα τα πω μόνο μια φορά και ο νοών νοήτω.
1. Η ιστορία
Η πρώτη επαφή
Τον καπνό μάλλον τον ανακάλυψαν πρώτοι οι Ινδιάνοι. Ο Κολόμβος, κατά την άφιξή του στην Κούβα το 1492 αντίκρισε τους ιθαγενείς να κρατούν στο στόμα τυλιγμένα φύλλα ενός φυτού που περιείχαν καπνό. Ο Κολόμβος γράφει στο ημερολόγιο του ότι είδε γυναίκες οι οποίες, κατά τη διάρκεια θρησκευτικών τελετών, με ένα μικρό καλάμι εισέπνεαν το άρωμα του αναμμένου χόρτου. Το φυτό αυτό το ονόμαζαν COHIBA (που σημαίνει θάμνος που καπνίζει) και το καλάμι (σωλήνα) το ονόμαζαν TABACO.
Στις 12 Οκτωβρίου 1492, ο Κολόμβος γράφει στο ημερολόγιό του, «Μου προσφέρθηκαν, μερικά αποξηραμένα φύλλα, που ανέδιδαν, ένα χαρακτηριστικό ιδιάζον άρωμα».
Ο Καπνός φθάνει στην Ευρώπη
Ο συνταξιδιώτης του Κολόμβου Rodrigo de Jerez, θα καταγράψει τη διαδικασία του καπνίσματος και θα τη μεταφέρει στην Ισπανία. Η έκπληξη που προκάλεσε στους παρευρισκόμενους, εκπνέοντας καπνό από το στόμα του ήταν τέτοια, που τον φυλάκισαν ως δαιμονισμένο. Όταν, αρκετά χρόνια μετά, αποφυλακίστηκε, το κάπνισμα ήταν μια δημοφιλής συνήθεια σε όλη την Ευρώπη.
Το "μαγικό φυτό" των Ινδιάνων που έφερε ο Κολόμβος στην Ισπανία, από τον Nέο Kόσμο, κατέκτησε γρήγορα την αυτοκρατορία του Καρόλου Ε΄. Συνεπήρε τη Γαλλία ως το «φυτό της βασιλίσσης» ή «νικοτιανή», χάρη στην Αικατερίνη των Μεδίκων. Κυριάρχησε στην Αγγλία ως «tobacco» και απλώθηκε, γρήγορα, στο Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Γερμανία και τη Ρωσία.
Στην Ευρώπη ο καπνός πρωτοκαλλιεργήθηκε στην Πορτογαλία γύρω στο 1512. Το 1531 οι Ευρωπαίοι αρχίζουν τις πρώτες καλλιέργειες καπνού, για εμπορική εκμετάλλευση, στον Άγιο Δομίνικο και τη Βραζιλία. Το 1560 ο Jean Nicot de Villemain (Γάλλος πρέσβης στην Πορτογαλία) θα γράψει για τις ιαματικές ιδιότητες του καπνού και θα προπαγανδίσει τη χρήση της «νικοτίνης» στη Γαλλική Αυλή. Αφορμή είναι το γεγονός πως η Αικατερίνη των Μεδίκων, θα απαλλαγεί από τις ημικρανίες της, κάνοντας χρήση νικοτίνης.
Στην Ιταλία ο καπνός πιθανώς εισήχθη από τον παπικό Nούντσιο της Λισσαβόνας, πρώτα στο Βατικανό. Εν συνεχεία ακολουθώντας τις κινήσεις των στρατευμάτων κατά τη διάρκεια του Tριακονταετούς Πολέμου (1618-1648) θα εξαπλωθεί σε όλη την Kεντρική Ευρώπη.
Ο Μοnardes σε σύγγραμά που εξέδωσε στην στη Σεβίλλη το 1571, προτείνει τη θεραπευτική χρήση του καπνού για 36 νοσήματα. Ανάμεσα σε αυτά είναι οι κεφαλαλγίες, οι αμοιβαδώσεις, οι αιμορραγίες, η λύσσα, οι αρθρίτιδες και ο καρκίνος.
Αργότερα εισάγεται στην Βρετανία τη χρήση της πίπας από τον Sir Francis Drake και τους αποίκους της Αμερικής, ενώ ο Sir Walter Raleigh θα πείσει ακόμα και τη βασίλισσα Ελισάβετ να δοκιμάσει.
Η συνέχεια
Μέχρι τα πρώτα χρόνια του 17ου αιώνα το κάπνισμα της πίπας γίνεται μια εξαιρετικά διαδεδομένη συνήθεια, τόσο που οι Βρετανοί ιατροί, το 1603 με επιστολή τους ζητούν από τον Ιάκωβο Α να απαγορεύσει τη χρήση του καπνού χωρίς ιατρική συνταγή. Φανατικός αντικαπνιστής, ο Ιάκωβος Α, θα γίνει ο πρώτος μονάρχης ο οποίος επιβάλει υψηλή φορολογία στα προϊόντα καπνού. Το παράδειγμα του Ιακώβου, για φορολόγηση του καπνού (που κατά κύριο λόγο προέρχεται από την αποικία της Βασιλίσσης Παρθένου, τη Βιρτζίνια), θα μιμηθούν σύντομα όλοι οι μεγάλοι Ευρωπαίοι μονάρχες, μεταξύ των οποίων ο Λουδοβίκος 14ος μέσω του καρδιναλίου Ρισελιέ. που καταφθάνουν σε ολοένα αυξανόμενες ποσότητες
Στην Οθωμανική αυτοκρατορία ο καπνός πιθανόν εισήχθη από τους Πορτογάλους εμπόρους. Διαδόθηκε με τέτοιο ρυθμό και καλλιεργήθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε συχνά να γίνεται το λάθος πως ο καπνός προέρχεται από την Ανατολή και όχι την Αμερική.
Τσιγάρα διπλωματία και άλλες μορφές χρήσης
Από το 1614 η Σεβίλλη γίνεται παγκόσμιο κέντρο επεξεργασίας και εμπορίας καπνού, αναπτύσσοντας τη βιομηχανία παρασκευής πούρων.
Οι ζητιάνοι μη έχοντας τη δυνατότητα να αγοράσουν πούρα αναμιγνύουν υπολείμματα καπνού πούρων και τα τυλίγουν σε λεπτό χαρτί. Το τσιγάρο είναι γεγονός.
Ο Ισπανός μονάρχης Φίλιππος B΄ επιστρέφοντας από την εξορία του στη Γαλλία το 1660, φέρνει μαζί του και τη γαλλική συνήθεια της εισπνοής από τη μύτη, ψιλοκομμένου καπνού. Γρήγορα γίνεται η συνήθεια της ισπανικής αριστοκρατίας. Εκατό χρόνια μετά θα γίνει η πρώτη ιατρική παρατήρηση για τη σχέση της συνήθειας αυτής με τη δημιουργία καρκίνου του ρινοφάρυγγα.
Το εμπόριο μεγαλώνει
Στην Αγγλία η επιρροή του John Rolfe από την Βιρτζίνια και της γυναίκας του, (της Ινδιάνας «πριγκίπισσας» Ποκαχόντας) μεγαλώνει συνεχώς.. Ο γάμος αυτός προστάτευε, τις φυτείες από πιθανές επιθέσεις των ιθαγενών. Το ζεύγος σε επίσκεψή του το 1616 στην Βρετανική αυλή εξασφαλίζει σημαντικές επενδύσεις για τις φυτείες, ενώ το πρόσωπο της Ποκαχόντας θα διαφημίσει τα πρώτα χαρμάνια καπνού από την Βιρτζίνια. Η αύξηση της δημοτικότητας του καπνού είτε ως κάπνισμα πούρων ή πίπας, είτε ως εισπνοή ταμπάκου, θα γενικευθούν και η ραγδαία επέκταση των καλλιεργειών θα οδηγήσει σε δραματική αύξηση της εισροής μαύρων σκλάβων από την δυτική Αφρική.
Στα μέσα του 18ου αιώνα η Γλασκόβη γίνεται το μεγαλύτερο κέντρο διακομιστικού εμπορίου του καπνού και ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια απ’ όπου περνά και φυσικά φορολογείται όλη ανεξαιρέτως η παραγωγή καπνού της Αμερικής. Το γεγονός αυτό απετέλεσε έναν από τους κύριους λόγους του πολέμου της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Ο καπνός όπως και τα μπαχάρια πριν εχει τόση αξία που το πρώτο δάνειο προς τους επαναστατημένους αποίκους της Αμερικής από την Γαλλία, πληρώθηκε σε καπνό.
Η ώρα του τσιγάρου
Ενώ την ίδια περίοδο (μέσα 19ου αιώνα) τα πούρα γίνονται μόδα και η Κούβα προνομιακός τόπος παρασκευής τους, κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου (1853-1856), η χρήση τσιγάρων και σπίρτων (εφεύρεση της εποχής), θα διαδοθεί σε όλη την Ευρώπη.
Τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια και τα τρένα αποκτούν πολυτελείς χώρους ειδικά διαμορφωμένους για τους καπνιστές, ενώ οι γυναίκες για πρώτη φορά ενδίδουνσε αυτήν την μέχρι τότε «ανδρική» συνήθεια. Η Γεωργία Σάνδη, την εποχή της συμβίωσής της με τον Σοπέν (1850), σοκάριζε τους καλεσμένους της καπνίζοντας ένα πούρο μετά το πρόγευμα της.
Τα δωρεάν τσιγάρα στους στρατιώτες στον A΄ παγκόσμιο πόλεμο και η αυξημένη ζήτηση καπνού, μαζί με τις αυξήσεις στους καπνικούς φόρους, οδήγησαν στα ύψη τις τιμές. Κατα την διάρκεια του B΄ παγκοσμίου πολέμου, οι καπνοβιομηχανίες ακολούθησαν την ίδια τακτική, διαφημίζοντας και μοιράζοντας δωρεάν τσιγάρα στους στρατευμένους σε ακόμα μεγαλύτερες ποσότητες.
2. Φθάνει στην Ελλάδα και απαγορεύεται
Στα τέλη του 16ου αιώνα, έφτασε στην Θεσσαλονίκη, «εις τα περίχωρα της οποίας», γράφει ο Πουκεβίλ, «εκαλλιέργησαν το πρώτον φυτό δύο Γάλλοι έμποροι»
Διαφήμιση της καπνοβιομηχανίας ΚΑΡΕΛΙΑ.
2. Η απαγόρευση του καπνίσματος με βασιλικό διάταγμα του 1856
«Διάταγμα
Περί απαγορεύσεως του καπνίζειν εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.
Θέλοντες να προλάβωμεν όσον ένεστι τα εξ ενδεχομένων πυρκαϊών δυστυχήματα, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάττομεν.
Α. Απαγορεύεται η χρήσις του καπνίζειν είτε διά καπνοσυρρίγγων (τσιμπουκίων), είτε διά σιγάρων, εις πάντας εν γένει τους υπαλλήλους και υπηρέτας του Κράτους εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.
Β. Η απαγόρευσις αύτη επεκτείνεται και εις πάντα άλλον προσερχόμενον εις τα ειρημένα καταστήματα και γραφεία χάριν υποθέσεως ή άλλης τινος αιτίας.
Γ. Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.
Εν Αθήναις, την 31 Ιουλίου 1856
Εν ονόματι του βασιλέως
Η Βασίλισσα
ΑΜΑΛΙΑ».
Το πρωτότυπο διάταγμα
3. Το κάπνισμα σε αριθμούς
1) Σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταξύ 80.000 και 100.000 παιδιά ξεκινούν το κάπνισμα, κάθε μέρα. Περίπου το ένα τέταρτο των παιδιών αυτών θα πεθάνουν από το κάπνισμα.
2) Περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού ενηλίκων ανδρών καπνίζει.
3) Μέχρι το 2030, αν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, το κάπνισμα θα σκοτώνει ένα στα έξι άτομα.
4) Κάθε οκτώ δευτερόλεπτα, κάποιος πεθαίνει από το κάπνισμα.
5) Περίπου 12 φορές περισσότεροι άνθρωποι έχουν πεθάνει από το κάπνισμα από ότι στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
6) Η στατιστική δείχνει πως οι μισοί από τους μακροχρόνια καπνιστές θα πεθάνουν από το κάπνισμα. Κάθε τσιγάρο κοστίζει πέντε λεπτά ζωής, κατά μέσο όρο. Όσο δηλαδή διαρκεί και το κάπνισμα του.
7) Πάνω από 4.000 τοξικές ή καρκινογόνες χημικές ουσίες έχουν βρεθεί στον καπνό.
8) Έρευνές έδειξαν ότι σχεδόν το 99% των γυναικών δεν γνωρίζουν τη σχέση μεταξύ καπνίσματος και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
9) Τουλάχιστον το ένα τέταρτο όλων των θανάτων από καρδιακές παθήσεις και περίπου τα τρία τέταρτα εμφάνισης χρόνιας βρογχίτιδας συνδέονται με το κάπνισμα.
10) Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου το 50% των ατόμων που ξεκινούν το κάπνισμα ως έφηβοι θα συνεχίσουν το κάπνισμα για 15 με 20 χρόνια.
11) Περίπου 15 δισεκατομμύρια τσιγάρα πωλούνται ημερησίως - ή 10 εκατομμύρια κάθε λεπτό.
12) Ο αγορά καπνού ελέγχεται από λίγες μόνο εταιρείες. Κυρίως πολυεθνικούς ομίλους αμερικανικών, βρετανικών και ιαπωνικών συμφερόντων.
Πάντως αν υποθέσουμε πως οι στατιστικές είναι σωστές ( και συνήθως είναι) τότε ένας μέσος καπνιστής θα έχει ξοδέψει πάνω από 22 χιλιάδες ευρά μέχρι να το κόψει (αν το κόψει). Δηλαδή πάνω από 1 χιλιάρικο το χρόνο. Δηλαδή θα εχει καπνίσει 22 πολύ καλές τηλεοράσεις ή 22 θαυμάσιες καλοκαιρινές 15θήμερες διακοπές με κότερο ή 44 i-phone ή 11 παπάκια ή 440 γεύματα σε πολυτελή εστιατόρια ή 1 καλό αυτοκίνητο.
Και όλα αυτά πληρώνοντας για να αυξήσει τις πιθανότητες να πεθάνει κατά 400%.
Να είστε όλοι καλά.
Κώστας
Ήταν το λιγότερο που μπορούσα να κάνω για τους φίλους μου που καπνίζουν. Σαν παλιός καπνιστής βέβαια γνωρίζω πως στους περισσοτέρους από το ένα αυτί θα μπει (η μάλλον από το ένα μάτι ¨-)) και από το άλλο θα βγει διότι ο εγωισμός και ο εθισμός ενός καπνιστή είναι απερίγραπτος (μιλάω εκ πείρας). Έτσι θα τα πω μόνο μια φορά και ο νοών νοήτω.
1. Η ιστορία
Η πρώτη επαφή
Τον καπνό μάλλον τον ανακάλυψαν πρώτοι οι Ινδιάνοι. Ο Κολόμβος, κατά την άφιξή του στην Κούβα το 1492 αντίκρισε τους ιθαγενείς να κρατούν στο στόμα τυλιγμένα φύλλα ενός φυτού που περιείχαν καπνό. Ο Κολόμβος γράφει στο ημερολόγιο του ότι είδε γυναίκες οι οποίες, κατά τη διάρκεια θρησκευτικών τελετών, με ένα μικρό καλάμι εισέπνεαν το άρωμα του αναμμένου χόρτου. Το φυτό αυτό το ονόμαζαν COHIBA (που σημαίνει θάμνος που καπνίζει) και το καλάμι (σωλήνα) το ονόμαζαν TABACO.
Στις 12 Οκτωβρίου 1492, ο Κολόμβος γράφει στο ημερολόγιό του, «Μου προσφέρθηκαν, μερικά αποξηραμένα φύλλα, που ανέδιδαν, ένα χαρακτηριστικό ιδιάζον άρωμα».
Ο Καπνός φθάνει στην Ευρώπη
Ο συνταξιδιώτης του Κολόμβου Rodrigo de Jerez, θα καταγράψει τη διαδικασία του καπνίσματος και θα τη μεταφέρει στην Ισπανία. Η έκπληξη που προκάλεσε στους παρευρισκόμενους, εκπνέοντας καπνό από το στόμα του ήταν τέτοια, που τον φυλάκισαν ως δαιμονισμένο. Όταν, αρκετά χρόνια μετά, αποφυλακίστηκε, το κάπνισμα ήταν μια δημοφιλής συνήθεια σε όλη την Ευρώπη.
Το "μαγικό φυτό" των Ινδιάνων που έφερε ο Κολόμβος στην Ισπανία, από τον Nέο Kόσμο, κατέκτησε γρήγορα την αυτοκρατορία του Καρόλου Ε΄. Συνεπήρε τη Γαλλία ως το «φυτό της βασιλίσσης» ή «νικοτιανή», χάρη στην Αικατερίνη των Μεδίκων. Κυριάρχησε στην Αγγλία ως «tobacco» και απλώθηκε, γρήγορα, στο Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Γερμανία και τη Ρωσία.
Στην Ευρώπη ο καπνός πρωτοκαλλιεργήθηκε στην Πορτογαλία γύρω στο 1512. Το 1531 οι Ευρωπαίοι αρχίζουν τις πρώτες καλλιέργειες καπνού, για εμπορική εκμετάλλευση, στον Άγιο Δομίνικο και τη Βραζιλία. Το 1560 ο Jean Nicot de Villemain (Γάλλος πρέσβης στην Πορτογαλία) θα γράψει για τις ιαματικές ιδιότητες του καπνού και θα προπαγανδίσει τη χρήση της «νικοτίνης» στη Γαλλική Αυλή. Αφορμή είναι το γεγονός πως η Αικατερίνη των Μεδίκων, θα απαλλαγεί από τις ημικρανίες της, κάνοντας χρήση νικοτίνης.
Στην Ιταλία ο καπνός πιθανώς εισήχθη από τον παπικό Nούντσιο της Λισσαβόνας, πρώτα στο Βατικανό. Εν συνεχεία ακολουθώντας τις κινήσεις των στρατευμάτων κατά τη διάρκεια του Tριακονταετούς Πολέμου (1618-1648) θα εξαπλωθεί σε όλη την Kεντρική Ευρώπη.
Ο Μοnardes σε σύγγραμά που εξέδωσε στην στη Σεβίλλη το 1571, προτείνει τη θεραπευτική χρήση του καπνού για 36 νοσήματα. Ανάμεσα σε αυτά είναι οι κεφαλαλγίες, οι αμοιβαδώσεις, οι αιμορραγίες, η λύσσα, οι αρθρίτιδες και ο καρκίνος.
Αργότερα εισάγεται στην Βρετανία τη χρήση της πίπας από τον Sir Francis Drake και τους αποίκους της Αμερικής, ενώ ο Sir Walter Raleigh θα πείσει ακόμα και τη βασίλισσα Ελισάβετ να δοκιμάσει.
Η συνέχεια
Μέχρι τα πρώτα χρόνια του 17ου αιώνα το κάπνισμα της πίπας γίνεται μια εξαιρετικά διαδεδομένη συνήθεια, τόσο που οι Βρετανοί ιατροί, το 1603 με επιστολή τους ζητούν από τον Ιάκωβο Α να απαγορεύσει τη χρήση του καπνού χωρίς ιατρική συνταγή. Φανατικός αντικαπνιστής, ο Ιάκωβος Α, θα γίνει ο πρώτος μονάρχης ο οποίος επιβάλει υψηλή φορολογία στα προϊόντα καπνού. Το παράδειγμα του Ιακώβου, για φορολόγηση του καπνού (που κατά κύριο λόγο προέρχεται από την αποικία της Βασιλίσσης Παρθένου, τη Βιρτζίνια), θα μιμηθούν σύντομα όλοι οι μεγάλοι Ευρωπαίοι μονάρχες, μεταξύ των οποίων ο Λουδοβίκος 14ος μέσω του καρδιναλίου Ρισελιέ. που καταφθάνουν σε ολοένα αυξανόμενες ποσότητες
Στην Οθωμανική αυτοκρατορία ο καπνός πιθανόν εισήχθη από τους Πορτογάλους εμπόρους. Διαδόθηκε με τέτοιο ρυθμό και καλλιεργήθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε συχνά να γίνεται το λάθος πως ο καπνός προέρχεται από την Ανατολή και όχι την Αμερική.
Τσιγάρα διπλωματία και άλλες μορφές χρήσης
Από το 1614 η Σεβίλλη γίνεται παγκόσμιο κέντρο επεξεργασίας και εμπορίας καπνού, αναπτύσσοντας τη βιομηχανία παρασκευής πούρων.
Οι ζητιάνοι μη έχοντας τη δυνατότητα να αγοράσουν πούρα αναμιγνύουν υπολείμματα καπνού πούρων και τα τυλίγουν σε λεπτό χαρτί. Το τσιγάρο είναι γεγονός.
Ο Ισπανός μονάρχης Φίλιππος B΄ επιστρέφοντας από την εξορία του στη Γαλλία το 1660, φέρνει μαζί του και τη γαλλική συνήθεια της εισπνοής από τη μύτη, ψιλοκομμένου καπνού. Γρήγορα γίνεται η συνήθεια της ισπανικής αριστοκρατίας. Εκατό χρόνια μετά θα γίνει η πρώτη ιατρική παρατήρηση για τη σχέση της συνήθειας αυτής με τη δημιουργία καρκίνου του ρινοφάρυγγα.
Το εμπόριο μεγαλώνει
Στην Αγγλία η επιρροή του John Rolfe από την Βιρτζίνια και της γυναίκας του, (της Ινδιάνας «πριγκίπισσας» Ποκαχόντας) μεγαλώνει συνεχώς.. Ο γάμος αυτός προστάτευε, τις φυτείες από πιθανές επιθέσεις των ιθαγενών. Το ζεύγος σε επίσκεψή του το 1616 στην Βρετανική αυλή εξασφαλίζει σημαντικές επενδύσεις για τις φυτείες, ενώ το πρόσωπο της Ποκαχόντας θα διαφημίσει τα πρώτα χαρμάνια καπνού από την Βιρτζίνια. Η αύξηση της δημοτικότητας του καπνού είτε ως κάπνισμα πούρων ή πίπας, είτε ως εισπνοή ταμπάκου, θα γενικευθούν και η ραγδαία επέκταση των καλλιεργειών θα οδηγήσει σε δραματική αύξηση της εισροής μαύρων σκλάβων από την δυτική Αφρική.
Στα μέσα του 18ου αιώνα η Γλασκόβη γίνεται το μεγαλύτερο κέντρο διακομιστικού εμπορίου του καπνού και ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια απ’ όπου περνά και φυσικά φορολογείται όλη ανεξαιρέτως η παραγωγή καπνού της Αμερικής. Το γεγονός αυτό απετέλεσε έναν από τους κύριους λόγους του πολέμου της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Ο καπνός όπως και τα μπαχάρια πριν εχει τόση αξία που το πρώτο δάνειο προς τους επαναστατημένους αποίκους της Αμερικής από την Γαλλία, πληρώθηκε σε καπνό.
Η ώρα του τσιγάρου
Ενώ την ίδια περίοδο (μέσα 19ου αιώνα) τα πούρα γίνονται μόδα και η Κούβα προνομιακός τόπος παρασκευής τους, κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου (1853-1856), η χρήση τσιγάρων και σπίρτων (εφεύρεση της εποχής), θα διαδοθεί σε όλη την Ευρώπη.
Τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια και τα τρένα αποκτούν πολυτελείς χώρους ειδικά διαμορφωμένους για τους καπνιστές, ενώ οι γυναίκες για πρώτη φορά ενδίδουνσε αυτήν την μέχρι τότε «ανδρική» συνήθεια. Η Γεωργία Σάνδη, την εποχή της συμβίωσής της με τον Σοπέν (1850), σοκάριζε τους καλεσμένους της καπνίζοντας ένα πούρο μετά το πρόγευμα της.
Τα δωρεάν τσιγάρα στους στρατιώτες στον A΄ παγκόσμιο πόλεμο και η αυξημένη ζήτηση καπνού, μαζί με τις αυξήσεις στους καπνικούς φόρους, οδήγησαν στα ύψη τις τιμές. Κατα την διάρκεια του B΄ παγκοσμίου πολέμου, οι καπνοβιομηχανίες ακολούθησαν την ίδια τακτική, διαφημίζοντας και μοιράζοντας δωρεάν τσιγάρα στους στρατευμένους σε ακόμα μεγαλύτερες ποσότητες.
2. Φθάνει στην Ελλάδα και απαγορεύεται
Στα τέλη του 16ου αιώνα, έφτασε στην Θεσσαλονίκη, «εις τα περίχωρα της οποίας», γράφει ο Πουκεβίλ, «εκαλλιέργησαν το πρώτον φυτό δύο Γάλλοι έμποροι»
Διαφήμιση της καπνοβιομηχανίας ΚΑΡΕΛΙΑ.
2. Η απαγόρευση του καπνίσματος με βασιλικό διάταγμα του 1856
«Διάταγμα
Περί απαγορεύσεως του καπνίζειν εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.
Θέλοντες να προλάβωμεν όσον ένεστι τα εξ ενδεχομένων πυρκαϊών δυστυχήματα, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διατάττομεν.
Α. Απαγορεύεται η χρήσις του καπνίζειν είτε διά καπνοσυρρίγγων (τσιμπουκίων), είτε διά σιγάρων, εις πάντας εν γένει τους υπαλλήλους και υπηρέτας του Κράτους εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων.
Β. Η απαγόρευσις αύτη επεκτείνεται και εις πάντα άλλον προσερχόμενον εις τα ειρημένα καταστήματα και γραφεία χάριν υποθέσεως ή άλλης τινος αιτίας.
Γ. Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα.
Εν Αθήναις, την 31 Ιουλίου 1856
Εν ονόματι του βασιλέως
Η Βασίλισσα
ΑΜΑΛΙΑ».
Το πρωτότυπο διάταγμα
3. Το κάπνισμα σε αριθμούς
1) Σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταξύ 80.000 και 100.000 παιδιά ξεκινούν το κάπνισμα, κάθε μέρα. Περίπου το ένα τέταρτο των παιδιών αυτών θα πεθάνουν από το κάπνισμα.
2) Περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού ενηλίκων ανδρών καπνίζει.
3) Μέχρι το 2030, αν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, το κάπνισμα θα σκοτώνει ένα στα έξι άτομα.
4) Κάθε οκτώ δευτερόλεπτα, κάποιος πεθαίνει από το κάπνισμα.
5) Περίπου 12 φορές περισσότεροι άνθρωποι έχουν πεθάνει από το κάπνισμα από ότι στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
6) Η στατιστική δείχνει πως οι μισοί από τους μακροχρόνια καπνιστές θα πεθάνουν από το κάπνισμα. Κάθε τσιγάρο κοστίζει πέντε λεπτά ζωής, κατά μέσο όρο. Όσο δηλαδή διαρκεί και το κάπνισμα του.
7) Πάνω από 4.000 τοξικές ή καρκινογόνες χημικές ουσίες έχουν βρεθεί στον καπνό.
8) Έρευνές έδειξαν ότι σχεδόν το 99% των γυναικών δεν γνωρίζουν τη σχέση μεταξύ καπνίσματος και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
9) Τουλάχιστον το ένα τέταρτο όλων των θανάτων από καρδιακές παθήσεις και περίπου τα τρία τέταρτα εμφάνισης χρόνιας βρογχίτιδας συνδέονται με το κάπνισμα.
10) Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου το 50% των ατόμων που ξεκινούν το κάπνισμα ως έφηβοι θα συνεχίσουν το κάπνισμα για 15 με 20 χρόνια.
11) Περίπου 15 δισεκατομμύρια τσιγάρα πωλούνται ημερησίως - ή 10 εκατομμύρια κάθε λεπτό.
12) Ο αγορά καπνού ελέγχεται από λίγες μόνο εταιρείες. Κυρίως πολυεθνικούς ομίλους αμερικανικών, βρετανικών και ιαπωνικών συμφερόντων.
Πάντως αν υποθέσουμε πως οι στατιστικές είναι σωστές ( και συνήθως είναι) τότε ένας μέσος καπνιστής θα έχει ξοδέψει πάνω από 22 χιλιάδες ευρά μέχρι να το κόψει (αν το κόψει). Δηλαδή πάνω από 1 χιλιάρικο το χρόνο. Δηλαδή θα εχει καπνίσει 22 πολύ καλές τηλεοράσεις ή 22 θαυμάσιες καλοκαιρινές 15θήμερες διακοπές με κότερο ή 44 i-phone ή 11 παπάκια ή 440 γεύματα σε πολυτελή εστιατόρια ή 1 καλό αυτοκίνητο.
Και όλα αυτά πληρώνοντας για να αυξήσει τις πιθανότητες να πεθάνει κατά 400%.
Να είστε όλοι καλά.
Κώστας
