Ας τα δούμε 1-1, όσο πιο σύντομα και πρακτικά γίνεται, χωρίς οικονομικές θεωρίες που δε βλέπουν εύκολα το κακό να έρχεται:
enias έγραψε:Με μια πρόταση, είχαμε μια στρεβλή οικονομία που στηριζόταν σε χρήμα που ερχόταν στην χώρα ως δανεικό μέσω τραπεζών και δημοσίου δανεισμού. Παρ΄όλα αυτά την "δουλειά της" την έκανε θα μπορούσες να πεις (καλά ζούσαμε νομίζω απο το 1981 εως το 2007), αλλα αυτή η πολιτική μετά το ευρώ (2002) είχε μια ημερομηνία λήξεως. Υπήρχαν φωνές και καμπανάκια πολιτικών στο παρελθόν, αλλα τις έπνιξε το αρχηγικό κομματικό μοντέλο και το όλο κομματικό σύστημα.
Το στρεβλό δεν ήταν ότι δανειζόμασταν αλλά ότι τα δανεικά πήγαιναν σε λάθος στόχους. Δηλαδή, είχαμε δύο καταστάσεις κυρίως:
α. Αντί να αναπτυχθούμε στην παραγωγή (κυρίως πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα, αλλά και δευτερογενής μέχρι να τον καταστρέψουν) προτιμήσαμε να τα δίνουμε για παροχή υπηρεσιών του ενός προς τον άλλο (πχ τηλεπικοινωνίες που εμείς βιώσαμε το πρόβλημα νωρίς, από το 2005 κιόλας και γι' αυτό ήμουν σίγουρος 99,9% για αυτό που έρχεται σε βάθος χρόνου 5ετίας - τόσο απλό ήταν να το προβλέψω) και κάτι λίγο προς τους ξένους (βλ. τουρισμός). Το πρόβλημα σε αυτού του είδους την ανάπτυξη είναι ένα και μοναδικό: μόλις υπάρξει πρόβλημα στην οικονομία πρώτα κόβεις από εκεί, άρα... τέλος η ανάπτυξη, τέλος και το χρήμα
β. Σε πολλές περιπτώσεις το χρήμα πήγε σε ημέτερους που απλά το έφαγαν, το έκαναν βαλίτσες στην Ελβετία, ψεύτικα εργοστάσια, ψεύτικα κοπάδια, ψεύτικες επιχειρήσεις κτλ με αποτέλεσμα να κερδίσουν αυτοί και όλοι οι υπόλοιποι να πρέπει να πληρώσουν στη συνέχεια.
enias έγραψε:Η ανάπτυξη (όταν λέμε ανάπτυξη να σκέφτεστε και απασχόληση) μιας χώρας έρχεται απο την ζήτηση για παραγωγή αγαθών απο κάποια χρήματα. Στην Ελλάδα, αυτά τα χρήματα ήταν δανεικά απο τις τράπεζες και το δημόσιο (μισθούς).
Αυτό, ξαναλέω, δεν είναι απαραιτήτως κακό. Αν γίνει σωστή χρήση του χρήματος υπάρχει κέρδος και δημιουργία πλούτου. Αν πάει όλο σε αυτοκίνητα, σκάφη, μπουκάλια ουίσκι στα μπουζούκια, τότε θα βρεθούμε να χρωστάμε τα δανεικά και τους τόκους, χωρίς όμως να έχουμε δυνατότητες επιστροφής.
enias έγραψε:Τραπεζικός δανεισμός ως μοχλός ανάπτυξης:
Δεν υπάρχει τίποτα κακό απο την κατανάλωση που προέρχεται απο τραπεζικό δανεισμό (αντίθετα είναι καλό πράγμα) αρκεί όμως να αναλώνονται σε μεγαλύτερο ποσοστό προιόντα που παράγονται στην Ελλάδα (κοινώς, αγοράζετε Ελληνικά!

). Έτσι το δανειζόμενο ποσό παραμένει στην Ελληνική οικονομία και τροφοδοτεί ένα κύκλωμα παραγωγής και κατανάλωσης και απασχόλησης. Όταν αγοράζεις εισαγόμενα, τροφοδοτείς την παραγωγή και εργασία κατα ένα μέρος στην Ελλάδα και κατα ένα άλλο μέρος εκείνο της χώρας παραγωγής (λιγότερο η περισσότερο αναλόγως τι εισάγεις και που μένει το μεγαλύτερο κομμάτι της αξίας του προϊόντος). Ακόμα και ο τόκος που θα πληρώσεις στην τράπεζα κατανέμεται κατα ένα μέρος στην Ελληνική τράπεζα και κατα ένα άλλο στην ξένη απο την οποία δανείστηκε η Ελληνική. Το μέρος του τόκου που μένει στην Ελληνική τράπεζα ευνοεί την απασχόληση των τραπεζικών στελεχών και βέβαια το κέρδος του μετόχου που κι αυτός μπορεί να είναι κάτοικος Ελλάδας και να ρίχνει το ποσό ξανά στην Ελληνική οικονομία τροφοδόντως εκ νέου το κύκλωμα κατανάλωσης-παραγωγής-απασχόλησης στην χώρα μας.
Προφανώς, αναπόφευκτα, κάποιο ποσό πάντα πάει στο εξωτερικό. Για να μετρηθεί, υπάρχει το
ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Όταν λέμε οτι είναι ελλειμματικό εννοούμε οτι οι εισαγωγές υπερβαίνουν τις εξαγωγές.
Στην χώρα μας το 2009 είχαμε 3 φορές περισσότερες εισαγωγές απ΄οτι εξαγωγές (τώρα πλησιάζει το 2,5). Η ψαλίδα αυτή, το 2009 ήταν το 15% του ΑΕΠ.

Δηλαδή με 235δις ΑΕΠ που είχαμε το 2009, (15% επι 235δις=35δις)
35δις έφευγαν στο εξωτερικό.
Απολύτως σωστός. Αντί, λοιπόν, τα χρήματα να επενδυθούν στη χώρα και να γίνουν επιχειρήσεις που θα παράγουν πλούτο για τη χώρα, έγιναν αμάξια, διακοπές, βαλίτσες που έφυγαν έξω, ρούχα, διασκέδαση κτλ. Τα περισσότερα αγαθά, λόγω ευκολίας εισαγωγών, έρχονταν απέξω με αποτέλεσμα να μην έχουμε σήμερα ούτε λεφτά να αγοράσουμε, ούτε και παραγωγή για να τη στηρίξουμε.
Σε αυτό το σημείο είναι το "σφάλμα" του πολιτικού συστήματος (αν πάρουμε την εκδοχή της μη σκόπιμης ενέργειας). Αντί π.χ. να ελέγξει αν ο Μανωλιός είχε όντως τα 1000 πρόβατα και ο Μήτσος τα 1000 στρέμματα, τους έδινε τις επιδοτήσεις αφειδώς με αποτέλεσμα, ούτε παραγωγή να υπάρχει, ούτε ο Μανωλιός και ο Μητσάρας να ξοδεύουν τα χρήματά τους σωστά (φυσικά και προτίμησαν να αγοράσουν Mercedes και να νοικιάσουν 2 Ρωσσίδες για να κάνουν στην Τασούλα μαγκίες). Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε τώρα. Με τα πανωτόκια έκλεισαν τις βιομηχανίες, με τις επιδοτήσεις κατέστρεψαν γεωργία, κτηνοτροφία, με τα χρήματα στους ημετέρους δημιούργησαν μία γκλαμουριά που, αν δεν την ακολουθούσε κανείς, έβγαινε εκτός κοινωνίας, με αποτέλεσμα ΚΑΝΕΙΣ, είτε ιδιώτης, είτε δημόσιος υπάλληλος (με ελάχιστες εξαιρέσεις) να μην επενδύει στο μέλλον, αλλά στο παρόν.
enias έγραψε:Στοιχεία για το ΑΕΠ απο την οικονομική εφημερίδα Ημερησία
Με βάση αυτά τα στοιχεία το 2009 το χρέος ήταν 300δις (έκανα λάθος για το 340) άλλα μακράν απο τα 170δις που υποστήριζε με σθένος κάποιος άλλος παραπάνω.
Δικό μου λάθος. ~115 παρέλαβε ο Σημίτης, το έδωσε ~200 στον Καραμανλή που το έδωσε ~300 στον ΓΑΠ που το έφτασε στα ~360.
enias έγραψε:Μιλώντας λοιπόν για το μέλλον, αυτό πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να περιορίσουμε τις αγορές εισαγόμενων προϊόντων και οι επιχειρήσεις μας να βρουν πελάτες στο εξωτερικό.
πολιτικό σχόλιο: η άσχημη φήμη της χώρας δεν βοηθάει όπως και οι αθετήσεις πληρωμών χρέους. Αντίθετα, βάζουν δυναμίτη.
Ορθόν, αλλά πώς να φτιάξεις βιομηχανία σήμερα; Η βιομηχανία θέλει χρόνο, τεχνογνωσία, σπουδές για να βγάλεις μηχανικούς κτλ. Η γεωργία και η κτηνοτροφία από την άλλη θέλουν άτομα που έχουν γεννηθεί μέσα στο επάγγελμα. Πώς θα τα κάνουμε αυτά, έστω και αν θέλουμε, μέσα σε 1-2-3 χρόνια που μας δίνουν; Το ερώτημα που τίθεται, λοιπόν, είναι: γιατί (σκοπίμως κατά την άποψή μου) κατέστρεψαν τη βιομηχανία που υπήρχε; Γιατί φρόντισαν να καταστρέψουν τον πρωτογενή τομέα; Και τέλος, γιατί κόπτονται τώρα, δήθεν, να τα αναστήσουν, αφού, όπως απέδειξα και παραπάνω (βλ. πλήρη άρνηση να ζητήσουν τα αντισταθμιστικά και να ζητήσουν πίσω τα χρωστούμενα), δεν κάνουν τίποτε απολύτως για να αναστρέψουν την πορεία αυτή;
enias έγραψε:Το ΑΕΠ λόγω τραπεζικού δανεισμού, ξεφούσκωσε εξ αιτίας της απομόνωσης των τραπεζών απο τη διεθνή τραπεζική αγορά. Μετά το PSI και την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών οι τράπεζες θα ανακτήσουν την ικανότητα δανεισμού τους και θα το κάνουν πλέον πιο προσεκτικά χρηματοδοτώντας κυρίως παραγωγικές επενδύσεις και όχι διακοποδάνεια χωρίς αντίκρυσμα και επισφαλείς τίτλους δημοσίου χρέους. Βασική προυπόθεση βέβαια και των δύο, είναι
οι δημόσιος τράπεζες να ιδιωτικοποιηθούν και οι άλλες να μην πέσουν στον κρατικό έλεγχο τον πολιτικάντηδων.
Όπως και να έχει οι τράπεζες θα ενισχύσουν τις υγιείς επενδύσεις πλέον. Τα προβλήματα σε αυτό το σημείο είναι δύο:
α. Θα ενισχύσουν όντως τις υγιείς επενδύσεις ή θα κοιτάξουν να είναι 1000% σίγουρες δίνοντας μόνο σε ελάχιστους χρήματα, άρα η ανάπτυξη θα καθυστερήσει;
β. Θα λειτουργήσουν σωστά οι τράπεζες, δηλαδή όσες έχουν δυνάμεις να μείνουν ανοιχτές και οι άλλες να κλείσουν ή θα έχουμε στήριξη σε γνωστούς επιχειρηματίες / τραπεζίτες χωρίς να το αξίζουν;
Χωρίς σωστό έλεγχο από το Δημόσιο δε βλέπω να γίνεται τίποτε και πάλι.
enias έγραψε:Ο δημόσιος τομέας ως μοχλός ανάπτυξης:
Ευεργετικές ικανότητες έχει και η δημόσια δαπάνη για την ανάπτυξη, εφόσον όμως το κράτος σε μεταγενέστερο εισπράξει πίσω τα χρήματα μέσω αύξησης φόρων. Η τράπεζα παίρνει τα δανεικά πίσω με τοκοχρεωλύσια. Το κράτος πρέπει να τα παίρνει πίσω με φόρους. Ακριβώς όπως τα παίρνει πίσω η τράπεζα και τα ξαναδανείζει, έτσι και το κράτος πρέπει σε δεύτερο χρόνο να τα μαζεύει πίσω με φόρους για να τα ξαναδώσει.
Ορθόν, αλλά ας το πάρουμε ανάποδα. Έστω ότι το Δημόσιο επενδύει, π.χ. σε δρόμους. Αν οι δρόμοι γίνουν και ο κόσμος δεν έχει μισθούς, πώς θα πάρει το Δημόσιο πίσω τα χρήματα από τα διόδια (και η G.S. που έφτιαξε τα swaps, φυσικά) τα οποία και περιμένει; Πρέπει, λοιπόν, να υπάρχει λογική και αντιστοιχία ανάμεσα στις επενδύσεις και στους μισθούς. Επενδύεις, αλλά δίνεις και μισθό για να τον πάρεις πίσω από φόρους. Εμείς, σήμερα, με τους μισθούς σε τόσο χαμηλά επίπεδα (επανέρχομαι στο παράδειγμα με τους δρόμους που μας απασχολούν ως forum) ούτε μετακινήσεις έχουμε - άρα ούτε διόδια, ούτε επενδύσεις γιατί ακριβώς, λόγω ελάχιστων μετακινήσεων, δεν έχουμε έσοδα. Αυξάνουμε τα διόδια, μειώνονται οι μετακινήσεις, μειώνονται τα έσοδα, σταματάνε οι δρόμοι (οι τράπεζες (α) δε δανείζουν επισφαλείς επενδύσεις και (β) θέλουν να αυξήσουν επιτόκια δανεισμού) και είμαστε σε ένα φαύλο κύκλο.
Και, φυσικά, σε αυτό το σημείο κολλάνε και τα αντισταθμιστικά που έχω αναφέρει και, ουσιαστικά, αποτελούν επένδυση του Δημοσίου και σε παραγωγή, αλλά, κυριότερα, σε τεχνογνωσία που θα ωθήσει την ανάπτυξη στο μέλλον. Τι λέτε, λοιπόν; Είναι ή δεν είναι κατακριτέοι οι κυβερνήτες μας τόσα χρόνια;
enias έγραψε:Και οι δύο τρόποι έχουν πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία. Βέβαια δεν χρειάζεται να σχολιάσουμε οτι ο τραπεζικός δανεισμός προτιμάται απο το κράτος στις μοντέρνες κοινωνίες για προφανείς λόγους που σχετίζονται με την αδυναμία ή ατολμία ενός κράτους να συλλέξει φόρους την κατάλληλη στιγμή που αυτό είναι εφικτό. Η παραπάνω θεωρία αποδείχθηκε πέρα για πέρα αληθινή στην χώρα μας οπου το κράτος δανείζονταν απο το 1980 όλο και περισσότερο χωρίς να εισπράττει. Μάζεψε 30 χρόνια χρέος το οποίο... έσκασε, συμπαρέσυρε και τις τράπεζες με τα ασφαλιστικά ταμεία γιατί οι διοικήσεις ήταν κομματικά διορισμένες απο το δημόσιο και χρησιμοποιήθηκαν τα χρήματα τους για διάθεση "κοινωνικών παροχών" ενίοτε προεκλογικών τα οποία τροφοδοτούσαν κυρίως μετά το 2002 τις εισαγωγές άλλα και την εσωτερική οικονομία, χωρίς όμως να εισπράττονται πίσω με αποτέλεσμα την
τεχνητή διόγκωση του ΑΕΠ μέσω δημοσίου χρέους. Εδώ έρχεται πάλι το μυθικό "μαζί τα φάγαμε". Φυσικά μαζί τα φάγαμε άλλα όμως κάποιοι λίγοι επώνυμοι κύριοι, πήραν την συγκεκριμένη απόφαση χωρίς σήμερα να τους αποδίδεται καμία ευθύνη.
Αυτό το κομμάτι, ξεφούσκωσε και... δεν θα ξαναφουσκώσει.
Τα λάθη είναι πολλά και σωρευτικά. Τα έγραψα και παραπάνω. Λεφτά που δεν πάνε στην ανάπτυξη είναι πεταμένα. Τα θέλαμε και τα πάθαμε.
Για τα Ταμεία είναι γνωστά τα πράγματα. Επί χρόνια είχαν λεφτά στις τράπεζες άτοκα, στη συνέχεια τα έπαιξαν και τα έχασαν για να επωφεληθούν κάποιοι ημέτεροι κτλ κτλ που τα γνωρίζουμε όλοι.
enias έγραψε:Έχεις δίκιο ως προς το οτι μας ζητήθηκαν να κάνουμε προσαρμογές με μεγάλο κοινωνικό κόστος, σε πολύ μικρό διάστημα. Δέχθηκαν να μας χρηματοδοτήσουν τα ελλείμματα μας μόνο για 2 έτη. Εκεί προφανώς ευθύνεται η έλλειψη ικανότητας διαπραγμάτευσης και επίσης η απουσία ρεαλιστικής διορατικότητας του οικονομολόγου που το αποδέχθηκε μιας και οι οικονομικές μεταβλητές απο την φύση τους είναι δύσκολο να προβλεφθούν με ακρίβεια. Η ύφεση ήταν κάτι το βέβαιο και αποτελεί μεταβατικό στάδιο προς άλλο μοντέλο ανάπτυξης. Όσο όμως αργεί ο σχεδιασμός του νέου μοντέλου ανάπτυξης της παραγωγής και της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, τόσο θα βυθιζόμαστε στην ύφεση χάνοντας το ΑΕΠ μας για τους λόγους που εξήγησα.
Η ερώτηση στην αρχή ήταν απλή: είναι σωστό ή όχι το μνημόνιο; Η απάντηση είναι προφανής και την έδωσα ήδη πιο πάνω: όταν σου ζητάνε πολλά σε σύντομο χρόνο = σου ζητάνε το ακατόρθωτο, τότε, προφανώς, κάτι λάθος γίνεται. Μας ζήτησαν να κάνουμε τόσο μεγάλες αλλαγές που ΚΑΜΙΑ οικονομία δε θα μπορούσε να τις αντέξει. Έτσι, καταρρεύσαμε, κάτι απολύτως φυσιολογικό. Μία ύφεση την αντέχαμε, όλες οι οικονομίες την αντέχουν. Μία τέτοια ύφεση, μία τέτοια στροφή ήταν αδύνατον να την αντέξουμε χωρίς να φτάσουμε εδώ που φτάσαμε, ειδικά με τέτοια δομή οικονομίας που είχαμε.
Με λίγα λόγια: ΛΑΘΟΣ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ και το παραδέχεται εμμέσως και ο υποστηρικτής του.
enias έγραψε:Το μνημόνιο πάντως περιέχει και μεταρρυθμίσεις που θα έπρεπε να είχαμε κάνει χωρίς να μας το επιβάλλουν. Κάποιες άλλες μπορεί να μην είναι και τόσο καλές ή χρήσιμες ή να εξυπηρετούν σκοπιμότητες. Το δάνειο πάντως, το χρειαζόμασταν στην κατάσταση που είμασταν τον Μάιο του 2010 αλλιώς θα έπρεπε να βρούμε αμέσως δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ (70-80δις). Και να γίνονταν χωρίς μνημόνιο, την ύφεση και πάλι δεν θα την γλιτώναμε, απλά θα πέρναμε μέτρα μόνοι μας σαν την Ιταλία, που τώρα έχει 1,4% ύφεση. Δεν θα υπήρχε η λέξη μνημόνιο άλλα το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο. Απλά δαιμονοποιήθηκε μια λέξη αντί για τις πολιτικές που μας έφεραν σε αυτό το σημείο.
Δεν είναι όλα μαύρα ή όλα άσπρα. Προφανώς και έπρεπε να γίνουν πολλά από αυτά που έγραφε το μνημόνιο. Προφανώς και άλλα δεν έπρεπε να γίνουν. Προφανώς και άλλα έπρεπε να γίνουν πιο γρήγορα και άλλα πιο αργά. Το θέμα είναι, όμως, πώς μας ζητήθηκαν σε συγκεκριμένο χρόνο με αποτέλεσμα να μας καταστρέψουν.
Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε; Ορισμένα βήματα είναι τα εξής:
1. Δανεισμός πριν έρθει η καταστροφή για να κερδίσουμε χρόνο.
2. Άμεσες αλλαγές σε μισθολόγια, διάρθρωση υπηρεσιών κτλ*.
3. Άμεση κινητοποίηση για ενεργοποίηση των αντισταθμιστικών, ακύρωση συμβάσεων και επιστροφή χρημάτων όπου ήταν αναγκαίο, ενεργοποίηση των ρητρών όπου έπρεπε.
4. Σαρωτικοί έλεγχοι παντού και για τα πάντα, από τους ψεύτικους ανάπηρους, μέχρι τους απατεώνες επιχειρηματίες και τις συμβάσεις τους.
5. Σάρωση του πολιτικού συστήματος και κατασχέσεις περιουσιών αυτών που τα πήραν.
* Ενδεικτικά αναφέρω μισθούς (στο περίπου) για 25 χρόνια υπηρεσίας, πριν εφαρμοστεί το νέο μισθολόγιο:
Τακτικός καθηγητής ΑΕΙ: 2300€
Επίκουρος καθηγητής ΑΕΙ: 1800€
Δντης Σχολείου: 1700€
Καθηγητής: 1400€
Καθηγητής με phd (δηλαδή ίδια προσόντα με τον Επίκουρο ή τον Τακτικό): 1450€
Αστυνομικός (πχ Αρχιφύλακας): 1800€
Εφοριακός (Β/θμιας εκπαίδευσης): 2300€
Καταλαβαίνετε τώρα ποιο ήταν το πρόβλημα; Η κατάσταση που βίωναν οι υπάλληλοι ούτε σε ωθούσε να δουλέψεις, ούτε αξιοκρατία υπήρχε, ούτε σωστή κατανομή πόρων γινόταν.
Όλα αυτά μπορούσαν να γίνουν από την 1η ημέρα της νέας κυβέρνησης, πριν χρειαστεί να μπούμε σε μνημόνια κτλ. Το μόνο που θα αναφέρω είναι τα 2,5 δισ. € των υποβρυχίων. Αν τα είχαμε πάρει πίσω θα είχαμε λύσει ένα μεγάλο πρόβλημα από τον 1ο κιόλας μήνα της διακυβέρνησης ΓΑΠ.
Ευχαριστώ.